Socrates of Athens

The Question in the Market

Pytanie na rynku

Athens, about four hundred years before Christ. A city of white stone, of ships, of talk. People met in the market in the morning, and they talked about everything: war, money, the gods, the neighbours.

Ateny, około czterysta lat przed Chrystusem. Miasto z białego kamienia, statków i rozmów. Ludzie spotykali się rano na rynku i rozmawiali o wszystkim: o wojnie, pieniądzach, bogach, sąsiadach.

One man was always there. He was short and stocky, with a flat nose, wide eyes and a thick beard. He wore the same thin cloak in summer and in winter, and he often went barefoot. His name was Socrates.

Jeden człowiek był tam zawsze. Był niski i krępy, miał płaski nos, szerokie oczy i gęstą brodę. Nosił ten sam cienki płaszcz latem i zimą, i często chodził boso. Nazywał się Sokrates.

He did not sell anything, and he did not hold office. What he did was ask questions. He stopped a general and asked: what is courage? He stopped a judge and asked: what is justice? He stopped a young man and asked: what is a good life?

Niczego nie sprzedawał i nie sprawował urzędów. Jedyne, co robił, to zadawał pytania. Zatrzymywał wodza i pytał: czym jest odwaga? Zatrzymywał sędziego i pytał: czym jest sprawiedliwość? Zatrzymywał młodego człowieka i pytał: czym jest dobre życie?

The general answered at once. Then Socrates asked another question, and another, until the general’s fine words fell apart. The general walked away angry. The young men stayed. They loved it.

Wódz odpowiadał od razu. Wtedy Sokrates zadawał kolejne pytanie i jeszcze jedno, aż piękne słowa wodza rozpadały się na kawałki. Wódz odchodził w gniewie. Młodzi ludzie zostawali. Uwielbiali to.

“All I know,” said Socrates, “is that I know nothing.” He said it with a smile, and it made people furious.

„Wiem tylko tyle”, mówił Sokrates, „że nic nie wiem”. Mówił to z uśmiechem, co doprowadzało ludzi do wściekłości.